‘Trump leest en luistert niet. Als dat zo doorgaat, zal Amerika diep vallen’

Robert van de Roer

Mascha Teirlinck interviewt Robert van de Roer

Na de aardverschuiving in het Amerikaanse politieke landschap door de verkiezingsoverwinning van Donald Trump, is het grote duiden en nabeschouwen losgebarsten. Analisten en commentatoren buitelden over elkaar heen:
“Hillary heeft haar verlies enkel en alleen aan zichzelf te wijten, haar arrogantie is haar fataal geworden.”
“De media hebben een cruciale rol gespeeld en door Trump-bashing hem juist in de kaart gespeeld.”
“Trump past in de trend van het Oekraïne-referendum en de Brexit. Hij is een populist die uitstekend heeft ingespeeld op de boosheid en teleurstelling van een grote laag binnen de Amerikaanse samenleving.”
“Mensen zijn de elite zat.”
Of: “Laten we hem maar eens afwachten. Zijn toon in zijn overwinningsspeech was anders.”
En: “Hij is misschien wel de nieuwe Reagan, en kan het verrassend goed gaat doen.”

Robert van de Roer, diplomatiek expert en veelgevraagd spreker van de Teeuwengroep, is één van de vele gezichten die dezer dagen aangeschakeld op radio en televisie verschijnt. Typisch voor zijn realistische en scherpe houding zei hij gisteren in een speciale aflevering van StandpuntNL op Radio1: “Deal with reality.’’ Accepteer de werkelijkheid, van hieruit moeten we verder.
De grote vraag is volgens Robert van de Roer: “Wordt de onevenwichtige presidentskandidaat Trump, zoals we hem hebben leren kennen het afgelopen anderhalf jaar, een evenwichtige president Trump?” Volgens Robert hangt dit af van zijn agenda, zijn toon en zijn team. “Dit vergt een metamorfose. Trump leest niet en luistert niet, afgaande op de campagne. Als dat niet verandert, zullen Amerika en hij diep vallen.’’
Als het Trump niet lukt om president te worden voor alle Amerikanen zoals hij in zijn overwinningsspeech aankondigde, dan zal er aanzienlijk meer afstand ontstaan tussen de Verenigde Staten en Europa. Niet dat alles nu koek en ei tussen de VS en de EU. “Er is al jaren sprake van een minder warme verhouding,” aldus Robert, “Bush is destijds over Europa heen gewalst bij de Irak-invasie en Obama heeft de EU in de laatste acht jaar grotendeels links laten liggen bij de conflicten in Syrië en Oekraïne.”
De houding van Europa tegenover de VS is onderdeel van het probleem. Robert: ,,Ik heb de afgelopen jaren menig diplomaat horen zeggen: ‘Als Amerika niet leidt, dan kunnen wij niet volgen’.” Deze afhankelijke en ,,luie’’ houding maakt de EU kwetsbaar en verre van daadkrachtig. “Met alle respect voor Angela Merkel, maar zij is eerder een begaafde filiaaldirecteur dan een begaafde wereldleider,” aldus Robert. “Europa mist inspirerende leiders met charisma, langetermijnvisie, daadkracht en een goed gevoel voor communicatie.”

Maar ook de relatie tussen Nederland en de VS komt niet in de buurt van een goed huwelijk. “Het niet-halen van de 2% NAVO-bestedingsnorm, de terugtrekking uit Uruzgan, het niet-opnemen van Guantanomo-gevangenen, het recent onthouden van stemming bij de VN als enige NAVO-lidstaat bij een slecht getimede ontwapeningsresolutie, het zijn allemaal minpunten van Nederland in Washington, die daar ook zeer zeker genoteerd worden. Nederland is al lang niet meer het braafste jongetje in de klas en soms een zeurderig kind,” aldus Robert.
Nu komt Nederland daar misschien nog mee weg, maar het is de vraag of dat bij Trump ook het geval zal zijn. “Veel hangt af van welke poppetjes er op welke plaats in Trumps team komen. Maar hoe de wind uit Washington ook gaat waaien, hij zal zeker hard zijn,” zo schetste Robert in zijn interview op Radio 1.

De verkiezing van Trump en de onrust daarover leggen mee de internationale  afhankelijkheid van Amerika bloot en stemmen tot somberheid. Robert stelt terecht dat geduld nodig is en dat de geschiedenis zal leren hoe Trump het gaat doen als president. De komende weken en maanden zal de internationale discussie worden gekaapt door de vraag wat Trumps koers is jegens Europa en de NAVO. En voor Nederland is de vraag hoe zijn winst onze verkiezingen in maart gaat beïnvloeden.
Volgens Robert moet Trumps zege Europa dwingen tot zelfbezinning:
“Kunnen de Europese landen dit moment aangrijpen om dat juk van afhankelijkheid van Amerikaans leiderschap, binnen en buiten de NAVO, van zich af te werpen en zelf een inspirerende koers uit te zetten? Het liefst ook met inspirerende leiders?” En: “Wat is het antwoord van de zittende politieke klasse op de populisten?”
Zou ‘Make Europe great again’ geen leuke slogan zijn?

Kijk en luister hier de fragmenten met Robert terug:

Goedemorgen Nederland 9-11-2016

Radio 1 9-11-2016

 

Foto credits: "Donald Trump" by Gage Skidmore is licensed under CC BY 2.0