Kritische vrienden

Farid Tabarki

Concerten van U2 druipen van het engagement. Het mooie nummer ‘With or Without You’ zou wel eens over de Europese Unie kunnen gaan, want zanger Bono is groot fan van de Europese zaak. ‘Europa is een gedachte die een gevoel moet worden’, zegt hij tijdens de concerten die de groep momenteel wereldwijd geeft. En vorig jaar zei hij ook al op het congres van de Europese Volkspartij: ‘Ik wil een Europa met het hart open en de grenzen niet gesloten voor barmhartigheid.’ ‘Als we naar buiten kijken,’ voegde Bono er tijdens dat congres nog aan toe, ‘worden we één: dat is wanneer we Europa zijn.’

Als hartstochtelijk Europeaan heb ik me in de afgelopen week goed vermaakt. Denktank ‘Friends of Europe’ organiseerde zijn jaarlijkse conferentie ‘The State of Europe’, waar een deelnemer uit het mini-Europa Canada stelde dat Europa nu meer dan ooit vrienden nodig heeft en dat Canada graag die vriend wil zijn.
Europa heeft gelukkig meer vrienden: de voormalige Belgische premier Guy Verhofstadt, nu leider van de liberale fractie in het Europees Parlement, presenteerde in Buitenhof zijn nieuwe boek De ziekte van Europa. Zijn timing is perfect, nu Europa gebukt gaat onder de vluchtelingenproblematiek en bewijst dat de natiestaat de huidige problemen niet kan oplossen. Zaligmakend is Europa niet voor Verhofstadt. ‘Een pro-Europeaan moet eerst en vooral in eigen boezem durven kijken’. Europa is 'work in progress', of het uiteindelijk een federatie zal worden zoals Verhofstadt wil is de vraag, maar we moeten er absoluut alles aan doen om het project te versterken zodat we toekomstige ontwikkelingen het hoofd kunnen bieden.
Europa gaat over veel. In een recente uitspraak heeft het Europese Hof van Justitie verklaard dat zo lang de Amerikanen al onze internetdata willen bekijken, onze gegevens in Europa moeten worden opgeslagen. Europarlementariër Marietje Schaake zei tijdens The State of Europe terecht dat het voor Europese bedrijven op de lange termijn weleens een zakelijk voordeel kan opleveren dat Europa de privacy van burgers garandeert. Google en Facebook, we lossen het liever zelf op, op ons eigen continent.
Nederland hielp de Europese Unie oprichten en speelt vanaf 1 januari volgend jaar de rol van voorzitter. We zijn dus uitzonderlijk goed gepositioneerd om de taak van kritische vriend van Europa op ons te nemen.
Met een referendum in aantocht over het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne zal Europa de komende maanden veelvuldig centraal staan in het publieke debat. Ik hoop dat we het constructief kunnen houden.
Bono heeft gelijk: als we naar buiten kijken, worden we Europa. En dat is de moeite waard, want de eurofiele zanger zingt niet voor niets: ‘You're the real thing. Even better than the real thing.’