Sport en Memory

Math Teeuwen

Sport wordt weleens de belangrijkste bijzaak in het leven genoemd. Dit blijkt onder meer uit de reacties van vitale senioren en senioren met dementie op beelden en verhalen over de sporthelden uit hun jeugd. Zelfs vlak voor iemands overlijden kan sport een belangrijke rol spelen. In deze column zal ik frappante voorbeelden geven.

Tijdens mijn bezoekjes aan mijn dementerende tante in een verzorgingstehuis ontdekte ik dat mannen met dementie ervan genoten om te praten over hun voetbalhelden van vroeger. Sterker nog: Ze namen het gesprek over!

Als sportverzamelaar en sportpresentator realiseerde ik mij dat ik met mijn verhalen en beelden dementerende sportliefhebbers een groot plezier doe.

In Engeland worden op ca.100 plaatsen, veelal voetbalstadions, Sporting Memory bijeenkomsten georganiseerd voor vitale- en dementerende ouderen met de volgende resultaten:75% van de deelnemers deed de hele sessie geconcentreerd mee. De mate van verwardheid daalde van 10 naar 0 % en 85 % oogde tevreden. Verder helpt het om sociale netwerken op te bouwen en de slopende gevolgen van eenzaamheid te bestrijden. Een heel prettig neveneffect is dat de familie ziet  dat deze bijeenkomsten ouderen blij maken.

Ook bij NAC en Willem II worden middagen georganiseerd waarbij senioren naar het stadion komen om te praten over en te kijken naar foto’s van sporthelden van vroeger.

Een bekend Feyenoord speler en ex-international leed de laatste jaren van zijn leven aan dementie. Na zijn overlijden vertelde zijn vrouw: “Hij kende mij en de kinderen niet meer, maar hij kende nog wel alle spelers van Feyenoord”.

Wat voor belangrijke rol sport speelt in iemands leven bleek toen ik vorig jaar vlak voor Vaderdag gebeld werd door een vrouw die als vrijwilliger werkte in een hospice in Gouda. Zij verzorgde een man die Zoetemelk heette, maar geen familie was van de bekende tourwinnaar Joop Zoetemelk. Hij was zijn hele leven fan geweest van Joop. Zijn hartenwens was om één keer te mogen praten met Joop Zoetemelk. Omdat het vlak voor Vaderdag was besloot de familie dat hij de laatste dagen van zijn leven thuis zou doorbrengen. Joop stemde toe in een gesprek. Het werd voor de man een onvergetelijke Vaderdag in het bijzijn van zijn hele familie. Via beeldbellen werd het een hartverwarmend gesprek. Nadat de familie vertrokken was en hij met zijn vrouw alleen thuis was zei hij: “Dit was de mooiste Vaderdag uit mijn leven”.

Samen met zorginnovator Klaas-Jan Bolt ben ik het bedrijf Sport & Memory gestart, waarbij we aan de hand van beelden, verhalen, podcast etc. mensen laten terugblikken op de tijd waarin ze in korte broek langs de lijn stonden om hun idolen te bewonderen. De eerste resultaten zijn opzienbarend. We richten ons op zorginstellingen, maar er komen ook verzoeken binnen om jubilea, afscheid van een bedrijf en verjaardagen op te luisteren met een sportpresentatie.

Mocht ik zelf getroffen worden door alzheimer dan weten mijn kinderen in ieder geval hoe ze mij blij kunnen maken. Komt er een moment dat ik hun niet meer herken dan kunnen ze het beste in de huid van een sportheld uit mijn jeugd duiken. Mijn dochter Leonie kan zich dan voorstellen als Fanny Blankers-Koen, mijn zoon Christiaan als Faas Wilkes, mijn schoondochter Britt als Sjoukje Dijkstra en mijn schoonzoon Laurens, Willem II fan, als Jan van Roessel de legendarische middenvoor van Willem II. Komt er een tijd dat zelfs dat niet helpt dan mogen ze me meenemen naar de Beekse Bergen om mij de leeuwen te laten aaien. Daarna stemt heel de familie alleen nog maar op de Partij voor de Dieren.

foto Joop Zoetemelk-Nationaal Archief-Rob Mierenet-Anefo

Andere artikelen van deze spreker